Özel Yargılama Usulleri

Özel yargılama usulleri, HUMK’da ayrıca belirtilen hususî yargılama usulleri; Seri, Basit ve Şifahî usullerdir.

SERİ YARGILAMA USULÜ

Haciz ve haczin kaldırılmasına, zilyedliğin geri alınmasına ve çabuk bozulan eşyaya ilişkin dâvâlarla, belli ikametgâhı olmayıp kaçmak üzere bulunan kimseler aleyhindeki dâvâlarda ve kanunda açıkça belirlenen durumlarda Seri Yargılama Usulü uygulanır (HUMK. m: 501).

  • Bu usulde; dâvâlının cevabında ilk itirazlarını ve esasa karşı itirazlarını birlikte ileri sürmesi gerekir (HUMK. m: 503).
  • Cevap süresi 7 ve buna karşı dâvâcı tarafından verilecek cevap ile dâvâlının buna karşı vereceği ikinci cevap süresi 5 günü aşamaz ve tahkikat hâkimi, yargılamayı en yakın güne erteler (HUMK. m: 505).
  • İki tarafin muvafakati hali müstesna olmak üzere, ispatlayıcı belgelerini vermeleri ve göstermeleri için kendilerine ancak bir defa süre verilir (HUMK. m: 504).

BASİT YARGILAMA USULÜ

Basit Yargılama Usulü, kanunlarda sayılanlardan başka; nafaka, velayet ve vesayet dâvâlarında, nüfus davalarında, hizmet akdinden doğan dâvâlarda, kıymetli evrakın kaybından doğan iptal davalarında, tahkim hakkındaki hükümlere göre mahkemenin görevine giren anlaşmazlık ve işlerde, iflas ve konkordatoya ait dâvâlarda ve kanunların Sulh Mahkemesini veya hakimini görevlendirdiği dâvâ ve işlerde uygulanır (HUMK. m: 507/1).

  • Tarafları dinlemek veya dosya üzerinde karar vermek hususunda Kanunun mahkemeye takdir hakkı tandığı işlerde tarafların dinlenmesine karar verilmiş olması halinde kanunun başka bir yargılama usulü gösterdiği haller hariç Basit Yargılama Usulü uygulanır (HUMK. m: 505/II).
  • Basit Yargılama Usulünde dâvâ; gerekçeyi içine alan ve 2 nüsha olarak verilecek bir dilekçeyle açılır ve ispatlayıcı belgeler dilekçeye eklenir (HUMK. m: 508).
  • Dilekçenin kabulünden sonra, dâvânın niteliği ayrık bir işlem yapılmasını gerektirmiyorsa, belirlenecek yargılama gününde hazır bulunmak üzere davetname tebliğ edilir ve bu belgede, iki tarafa göstermek istedikleri belgelerin her halde belli günde gönderilmesi gereği bildirilir ve giyaplarında (yokluklarında) da karar verilebileceği hatırlatılır (HUMK. m: 509).
  • Delillerin duruşma sırasında derhal verilmesi mecburidir. Gerekirse, iddia ve savunmaların yazılarak verilmesi emrolunabilir (HUMK. m: 510).
  • Basit Yargılama Usulüne tabi olan hallerde HUMK’da geçen maddeler hükümlerine aykırı olmayan Adi Yargılama Usulü kuralları da uygulanır (HUMK, m: 511).

ŞİFAHİ (SÖZLÜ) YARGILAMA USULÜ

  • HUMK’nun İkinci Babında (m; 178-426) sözkonusu edilen kurallar, ayrıca açıklık olmayan hallerde Sözlü Yargılama Usullerinde de uygulanır (HUMK. m: 473).
  • Bu usulde dâvâ, talebin tutanağa geçirilmesi suretiyle açılabilir (HUMK. m: 474).
  • Belirlenen ilk celsede ilk itirazda bulunmak isteyen taraf, bunları, esas dâvâya girişilmezden önce ve hepsini birden sözlü olarak belirtir (HUMK. m: 478).
  • Cevap süresi yoktur. İlk itirazlar halledilince, iki taraf iddialarını sözlü olarak açıklar ve iddialarının sonuçlarını doğrulamak için ilk celsede belgelerini gösterirler (HUMK. m: 479).
  • Belgeler üzerinde hüküm verilmesi istenilmediği takdirde; HUMK. m: 376’ya göre, hâkim, iki tarafın son sözlerini dinledikten sonra yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararı tefhim eder.
  • Kararın tefhimi, en az HUMK. m: 388’de belirtilen hüküm sonucunun “Duruşma Tutanağı”na geçirilerek okunması suretiyle olur.
  • Zorunlu sebeplerle yalnız hüküm sonucunun tefhim edildiği hallerde, “Gerekçeli karar”ın tefhim tarihinden başlayarak 15 gün içinde yazılması gerekir (HUMK. m: 489).

Yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

arzuhalci

Çalışma Saatleri

Pazartesi: 09:00–17:00
Salı: 09:00–17:00
Çarşamba: 09:00–17:00
Perşembe: 09:00–17:00
Cuma: 09:00–17:00
Cumartesi: 09:00–17:00
Pazar: 09:00–17:00
Arzuhalciyi Ara
Whatsapp İletişim